6. فاضلاب آفت کش ها
آلودگی ناشی از فاضلاب آفت کش ها به محیط زیست بسیار جدی است. هدف از تصفیه فاضلاب آفت کش ها کاهش غلظت آلاینده ها در فاضلاب تولید آفت کش، افزایش سرعت بازیافت و تلاش برای دستیابی به تصفیه بی ضرر است. روش های تصفیه فاضلاب آفت کش ها شامل روش جذب کربن فعال، روش اکسیداسیون مرطوب، روش استخراج با حلال، روش تقطیر و روش لجن فعال و غیره می باشد.
با این حال، توسعه آفتکشهای جدید که بسیار مؤثر، سمیت کم و باقیمانده کم هستند، جهت توسعه آفتکشها است. برخی از کشورها تولید آفت کش های ارگانوکلر و ارگانومرکوری مانند هگزاکلروسیکلو هگزان را ممنوع کرده اند و به طور فعال در حال تحقیق و استفاده از آفت کش های میکروبی هستند که روشی جدید برای جلوگیری اساسی از آلودگی محیط زیست فاضلاب آفت کش ها است.
7. فاضلاب متالورژی
از ویژگی های اصلی فاضلاب متالورژی می توان به حجم زیاد، انواع متنوع و کیفیت آب پیچیده و متغیر اشاره کرد. طبقه بندی شده بر اساس منبع و ویژگی های فاضلاب، عمدتاً شامل آب خنک کننده، فاضلاب اسیدشویی، فاضلاب شستشو (برای حذف گرد و غبار، گاز یا دود)، فاضلاب شستشوی سرباره، فاضلاب کک سازی و فاضلاب ناشی از تراکم، جدا شدن یا سرریز شدن در حین تولید است.
روند توسعه در تصفیه فاضلاب متالورژیکی به شرح زیر است:
فرآیندها و فنآوریهای جدیدی را توسعه دهید که از آب استفاده نمیکنند یا آب کمتری مصرف میکنند و آلودگی-دارند یا آلودگی کمتری دارند، مانند خاموش کردن خشک کک، پیش گرمکردن زغالسنگ ککسازی، و گوگردزدایی مستقیم و دیسیاناسیون از گاز کوره کک و غیره.
توسعه فنآوریهای استفاده جامع، مانند بازیابی مواد مفید و انرژی گرمایی از پساب و گازهای زائد، و کاهش تلفات مواد خام و سوخت.
با توجه به نیازهای مختلف کیفیت آب، از طریق تعادل جامع و استفاده یکپارچه، ضمن بهبود اقدامات تثبیت کیفیت آب، به طور مداوم نرخ بازیافت آب را افزایش می دهد.
توسعه فرآیندها و فن آوری های جدید تصفیه مناسب برای ویژگی های فاضلاب متالورژیکی، مانند استفاده از روش های مغناطیسی برای تصفیه فاضلاب فولادی. این روش ها کارایی بالایی دارند و به فضای کمتری نیاز دارند.
8. فاضلاب اسیدی و قلیایی
فاضلاب اسیدی عمدتاً از کارخانههای فولادسازی، کارخانههای شیمیایی، کارخانههای رنگسازی، کارخانههای آبکاری و معادن و غیره میآیند. این فاضلاب حاوی مواد مضر مختلف یا نمکهای فلزات سنگین است. کسر کیفیت اسید بسیار متفاوت است، به طوری که کمتر از 1٪ و موارد بالاتر از 10٪ بیشتر است.
فاضلاب قلیایی عمدتاً از کارخانههای رنگرزی، کارخانههای چرم، کارخانههای کاغذسازی، پالایشگاههای نفت و غیره میآیند. برخی از آنها حاوی پایههای آلی یا پایههای معدنی هستند. کسر جرمی قلیایی در برخی از آنها بالاتر از 5٪ است، در حالی که در برخی دیگر کمتر از 1٪ است. در فاضلاب اسیدی و قلیایی، علاوه بر اسیدها و بازها، اغلب نمک های اسیدی، نمک های باز و همچنین مواد معدنی و آلی وجود دارد.
فاضلاب اسیدی و قلیایی بسیار خورنده است و قبل از تخلیه نیاز به تصفیه مناسب دارد.
اصول تصفیه فاضلاب اسیدی و قلیایی عبارت است از:
فاضلاب اسیدی و قلیایی با غلظت بالا باید برای بازیافت و استفاده مجدد در اولویت قرار گیرد. بر اساس کیفیت، کمیت و نیازهای مختلف فرآیند، برنامه ریزی باید در داخل کارخانه یا منطقه ای انجام شود و استفاده مجدد باید به حداکثر برسد. اگر استفاده مجدد دشوار باشد یا غلظت کم باشد در حالی که حجم آب زیاد است، روش غلظت را می توان برای بازیابی اسید و قلیایی اتخاذ کرد.
فاضلاب اسیدی یا قلیایی با غلظت کم، مانند آب تمیز کردن مخزن اسیدشویی یا آب شستشوی مخزن شستشوی قلیایی، باید تحت عملیات خنثی سازی قرار گیرد.
برای تصفیه خنثی سازی ابتدا باید اصل «کاهش زباله از طریق زباله» در نظر گرفته شود. به عنوان مثال، فاضلاب اسیدی و قلیایی را می توان با یکدیگر خنثی کرد، یا از ضایعات قلیایی (لجن) می توان برای خنثی کردن فاضلاب اسیدی و از اسید زباله برای خنثی کردن فاضلاب قلیایی استفاده کرد. هنگامی که این شرایط در دسترس نباشد، می توان از عوامل خنثی کننده برای درمان استفاده کرد.
9. فاضلاب فرآوری مواد معدنی
فاضلاب تصفیه شده دارای ویژگی های حجم زیاد، محتوای جامدات معلق بالا و طیف گسترده ای از مواد مضر است. مواد مضر یون های فلزات سنگین و معرف های سودمند هستند. یون های فلزات سنگین شامل مس، روی، سرب، نیکل، باریم، کادمیوم و همچنین آرسنیک و عناصر کمیاب و غیره است.
معرف های فلوتاسیون اضافه شده در طی فرآوری مواد معدنی شامل دسته های زیر است:
عوامل درپوش. مانند Roxysme (RocssMe)، Blackite [(RO)2PSSMe]، و Whiteite [CS(NHC6H5)2].
سموم بازدارنده مانند نمک های سیانید (KCN، NaCN) و سیلیکات سدیم (Na2SiO3).
عوامل کف کننده، مانند سقز و کرزول (C6H4CH2OH).
سموم فعال، مانند سولفات مس (CuSO4) و نمک های فلزات سنگین؛
عوامل سولفور کننده، مانند سولفید سدیم؛
لخته های معدنی مانند اسید سولفوریک، آهک و غیره.
پساب تصفیه شده را می توان به طور موثر توسط سد باطله تصفیه کرد تا مواد جامد معلق، فلزات سنگین و محتوای معرف های شناورسازی در فاضلاب حذف شود. در صورت عدم رعایت استانداردهای تخلیه، درمان بیشتر باید انجام شود. روش های درمانی رایج عبارتند از:
حذف فلزات سنگین را می توان از طریق روش خنثی سازی آهک و کلسینه کردن دولومیت برای جذب به دست آورد.
معرف های فلوتاسیون اصلی را می توان با استفاده از روش جذب مواد معدنی یا روش جذب کربن فعال تهیه کرد.
فاضلاب های حاوی سیانید را می توان با روش اکسیداسیون شیمیایی تصفیه کرد. کسر کیفیت مواد یا نمک های فلزی بسیار متفاوت است و از کمتر از 1٪ تا بیش از 10٪ متغیر است.
فاضلاب قلیایی عمدتاً از کارخانههای رنگرزی، کارخانههای چرم، کارخانههای کاغذسازی، پالایشگاههای نفت و غیره میآیند. برخی از آنها حاوی پایههای آلی یا پایههای معدنی هستند. کسر جرمی قلیایی در برخی از آنها بالاتر از 5٪ است، در حالی که در برخی دیگر کمتر از 1٪ است. در فاضلاب اسیدی-علاوه بر اسیدها و بازها، اغلب نمک های اسیدی، نمک های باز و همچنین مواد معدنی و آلی وجود دارد.
فاضلاب اسیدی و قلیایی بسیار خورنده است و قبل از تخلیه نیاز به تصفیه مناسب دارد.
اصول تصفیه فاضلاب اسیدی و قلیایی عبارت است از:
فاضلاب اسیدی و قلیایی با غلظت بالا باید برای بازیافت و استفاده مجدد در اولویت قرار گیرد. بر اساس کیفیت، کمیت و نیازهای مختلف فرآیند، برنامه ریزی باید در داخل کارخانه یا منطقه ای انجام شود و استفاده مجدد باید به حداکثر برسد. اگر استفاده مجدد دشوار باشد یا غلظت کم باشد در حالی که حجم آب زیاد است، روش غلظت را می توان برای بازیابی اسید و قلیایی اتخاذ کرد.
فاضلاب اسیدی یا قلیایی با غلظت کم، مانند آب تمیز کردن مخزن اسیدشویی یا آب شستشوی مخزن شستشوی قلیایی، باید تحت عملیات خنثی سازی قرار گیرد.
برای تصفیه خنثی سازی ابتدا باید اصل «کاهش زباله از طریق زباله» در نظر گرفته شود. به عنوان مثال، فاضلاب اسیدی و قلیایی را می توان با یکدیگر خنثی کرد، یا از ضایعات قلیایی (لجن) می توان برای خنثی کردن فاضلاب اسیدی و از اسید زباله برای خنثی کردن فاضلاب قلیایی استفاده کرد. هنگامی که این شرایط در دسترس نباشد، می توان از عوامل خنثی کننده برای درمان استفاده کرد.
10. فاضلاب فلزات سنگین
فاضلاب فلزات سنگین عمدتاً از پساب های تخلیه شده توسط شرکت هایی مانند معادن، ذوب، کارخانه های الکترولیز، کارخانه های آبکاری، کارخانه های سموم دفع آفات، کارخانه های داروسازی، کارخانه های رنگ و کارخانه های رنگدانه می آید. انواع، محتویات و اشکال فلزات سنگین در فاضلاب بسته به شرکت های تولیدی مختلف متفاوت است.
اصول تصفیه فاضلاب فلزات سنگین عبارتند از:
اساسی ترین کار اصلاح فرآیند تولید و اجتناب یا به حداقل رساندن استفاده از فلزات سنگین بسیار سمی است.
ثانیاً با اتخاذ جریانهای فرآیندی معقول، مدیریت علمی و بهرهبرداری میتوان استفاده از فلزات سنگین و میزان نشت آب را کاهش داد و میزان فاضلاب خارج شده را به حداقل رساند. فاضلاب فلزات سنگین باید در محل تولید-تصفیه شود و با فاضلاب دیگر مخلوط نشود تا فرآیند تصفیه را پیچیده نکند. حتی مهمتر از آن، برای جلوگیری از گسترش آلودگی فلزات سنگین، نباید مستقیماً بدون تصفیه در فاضلاب شهری تخلیه شود.
تصفیه فاضلاب فلزات سنگین به طور کلی به دو دسته تقسیم می شود:
یکی از روشها تبدیل فلزات سنگین محلول در فاضلاب به ترکیبات یا عناصر فلزی نامحلول است که میتواند از طریق بارش و شناورسازی از فاضلاب حذف شود. روش های قابل اجرا شامل بارش خنثی سازی، رسوب سولفیدی، جداسازی شناورسازی، روش بارش الکترولیتی (یا شناورسازی) و روش الکترولیز غشایی و غیره است.
دوم، فلزات سنگین موجود در فاضلاب را می توان بدون تغییر شکل شیمیایی آنها متمرکز و جدا کرد. روش های قابل اجرا شامل اسمز معکوس، الکترودیالیز، تبخیر و تبادل یونی و ... می باشد که این روش ها باید به صورت جداگانه یا ترکیبی بر اساس کیفیت و حجم فاضلاب مورد استفاده قرار گیرند.